Văn  

.

mai

.

Hơn 30 năm xứ người, không có được một mùa xuân (Tết) đúng nghĩa quê hương: Ngày Tết phải đi làm, đêm giao thừa có khi tuyết đổ, đường phố đóng băng, xe cộ tê liệt. Không một tiếng pháo ngày xuân.

Xuân về, Tết đến lòng bùi ngùi, tâm trạng cố hương khiến nhớ đến các câu thơ của tiền nhân đầy nỗi niềm tâm sự. Tạm phóng dịch vài bài cùng nỗi nhớ quê hương.

.

1. Lý Ích

Lý Ích (748-829) tự Quân Ngu người Cổ Tang, Lũng Tây (nay thuộc huyện Vũ Uy, tỉnh Cam Túc, TQ), thi nhân đời Trung Đường.
.
KHÔNG XUÂN
.
Phong yên tịnh tại tư quy xứ,
Viễn mục phi xuân diệc tự thương
(Đăng Quán Tước lâu – Lý Ích)
.
Dịch thơ:
Gió khói đều vương niềm tưởng nhớ
Xuân nào có phải, lại buồn thương.
(Trần Trọng San)

.

Nguyên Lạc phóng dịch:

Sương khói chạnh niềm riêng cố xứ
Dõi mắt, xuân không, lệ đắng lòng!

.

2. Thiền sư Mãn Giác

Mãn Giác (1052 – 1096) là một thiền sư Việt Nam thuộc đời thứ 8 của dòng thiền Vô Ngôn Thông. Sư nối pháp Thiền sư Quảng Trí và truyền tâm ấn lại cho đệ tử là Bản Tịnh. Với bài thơ “Cáo Tật Thị Chúng”, ông được nhiều người coi là một nhà thơ đại biểu của dòng văn thơ Lý – Trần.
.
Xuân về hoa Mai nở, thấy hoa Mai nở ta biết Xuân về. Mùa Xuân và hoa Mai liên hệ thấm thiết với nhau. Ai mà không biết hai câu này của Thiền Sư Mãn Giác trong bài kệ Cáo Tật Thị Chúng của Ngài:

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai

Thiền sư Thích Thanh Từ dịch thơ:

Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết
Đêm qua – sân trước – một cành mai.
.

Nguyên Lạc tôi xin mạn phép Thiền sư Mãn Giác cải biên theo tâm trạng riêng mình:

Mạc vị xuân tàn tâm bất lụy *
Đình tiền bán dạ tuyết nan kham
.
Tự phóng dịch:

Chớ bảo xuân tàn lòng chẳng lệ
Nửa đêm sân trước tuyết khôn cùng!
……..
Chữ lụy / lệ: 淚 của 2 câu thơ của tôi là do tôi nhớ đến 4 câu thơ đầu của Nguyễn Du trong bài “Độ Long Vĩ giang”- sẽ nói đến ở dưới.

.

3. Nguyễn Du

Nguyễn Du (sinh ngày 3 tháng 1 năm 1766 –1820[1]) tên tự là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên là một nhà thơ, nhà văn hóa lớn thời Lê mạt, Nguyễn sơ ở Việt Nam. Ông được người Việt kính trọng tôn xưng là “Đại thi hào dân tộc” và được UNESCO vinh danh là “Danh nhân văn hóa thế giới”. Tác phẩm Đoạn Trường Tân Thanh hay thông dụng gọi Truyện Kiều của ông được xem là một kiệt tác văn học, một trong những thành tựu tiêu biểu nhất trong nền văn học trung đại Việt Nam.
.
Độ Long Vĩ giang
.
Cố quốc hồi đầu lệ,
Tây phong nhất lộ trần.
Tài qua Long Vĩ thuỷ,
Tiện thị dị hương nhân.
(Nguyễn Du)

Dịch nghĩa

Ngoảnh nhìn quê hương, nước mắt rơi,
Gió tây thổi suốt dọc đường.
Vừa qua sông Long Vĩ, [*]
Đã thành người đất khách.
……………..
[*] Long Vĩ giang là khúc sông Lam gần quê hương của Nguyễn Du.
.
Nguyên Lạc phóng dịch thơ:
.
Quê nhà đoài ấy mắt lệ rơi
Sân trước đêm nay tuyết trắng trời
Rời khỏi êm đềm dòng sông Hậu
Đã rồi lữ khách mãi người ơi!
.
4. Nỗi niềm riêng

Pha một bình trà, nâng chén trà sớm chúc nguyên xuân:
– Mời!
Nhưng mời ai?!
.

CHÚC XUÂN
.
Pha trà viễn xứ chúc nguyên xuân
Mời ai? Thôi mời nỗi cô đơn
Bao năm rồi đó niềm cố lý
Lữ khách đón xuân… tuyết muôn trùng!
.
Nguyên Lạc

Đăng bởi nguyenlacthovan

Sinh tiền bất tận tôn trung tửu Tử hậu thùy kiêu mộ thượng bôi (Nguyễn Du)