Lev Tolstoy-Wise

.

CHỮ DỤC TRONG XỬ THẾ

 

Ông Hàn Phi (Han Fei) nhận thấy:
– Con lươn hình dáng giống “y chang” như con rắn; nhưng khi thấy con rắn thì đàn bà ré lên, chết khiếp; còn gặp con lươn thì mân mê, “rà soát” cười tủm tỉm khoái chí! Tại sao?
Vì con rắn có thể mổ cho một phát “đi đời nhà ma”, còn lươn ta thịt, ta “nhậu” đã đời, không khoái sao được?
Từ nhận xét này, ông Hàn Phi (Han Fei, 281 TCN – 233 TCN)- Pháp gia người “nước lạ”, mới “ngôn” đại khái rằng: “Người đời đều “hành xử” mọi việc theo DỤC, theo cái lợi của riêng mình. Cho người lợi thì người sẽ theo mình, hết lợi thì họ rời đi thôi”.
.
Về chữ DỤC, tôi xin dẫn thêm trích đoạn này:

Trong Chiến Quốc Sách, ở mục Tần sách, tiểu mục 13: “Thiên hạ chi sĩ hợp tung” có đoạn:
[… Các kẻ sĩ trong thiên hạ theo chính sách hợp tung họp nhau ở Triệu muốn đánh Tần, Tể tướng Tần là Phạm Tuy nói với vua Tần:
– Đại Vương đừng lo, thần xin giải tán họ. Kẻ sĩ trong thiên hạ không có gì oán Tần, họ hợp nhau muốn đánh Tần vì mong được phú quý đấy thôi (DỤC – Nguyên Lạc). Đại Vương có thấy bầy chó của Đại Vương không? Nằm thì cùng nằm, dậy thì cùng dậy, đi thì cùng đi, ngừng thì cùng ngừng, không cắn nhau. Nhưng nếu ném xuống cho chúng một khúc xương, thì chúng vùng dậy và nhe răng cắn xé nhau. Tại sao vậy? Vì tranh ăn…] (Chiến Quốc Sách – Giản Chi và Nguyễn Hiến Lê)
.
Trong DỤC hàm chứa 4 chữ: TÌNH, TIỀN, DANH và QUYỀN LỰC
Dale Carnegie, nhà giáo dục “học tập” theo Hàn Phi: Dale Carnegie (nhà giáo dục nổi tiếng Mỹ, người lập ra hệ thống trường Carnegie) mới viết ra cuốn sách “How to win friends and influence people”, dạy người “Bí quyết để thành công” (Cụ Nguyễn Hiến Lê dịch là Đắc Nhân Tâm).
Xin được nói sơ lược về ông Carnegie này:
Dale Carnegie chỉ mới có tốt nghiệp trung học, không học tiếp, không tốt nghiệp đại học (giống như Bill Gates) nhưng viết sách dạy cho các nhà nguyên thủ, các thương nhân, bác sĩ , kỹ sư… Sách của ông xuất bản hàng chục triệu quyển và được chuyển ngữ hàng chục thứ tiếng trên thế giới. Ở Mỹ, các hãng lớn bắt buộc các nhân viên phải học qua trường Carnegie nếu muốn tiến xa.
.
Ngay điều này, chúng ta phân biệt rõ ràng giữa BẰNG CẤP và TRI THỨC: – Bằng cấp cao chưa chưa hẳn là có TRI THỨC, hiểu theo nghĩa: Sáng tạo , tìm cái hay đẹp dâng đời và hành xử nhân bản, chính trực…
Tương tợ Hàn Phi, Dale Carnegie khuyên rằng:
– Muốn dẫn dụ người, ta phải chú ý đến sự mong muốn, ước ao, cái lợi của họ (DỤC).
.
Con người muốn (DỤC) những gì?
[… Ít lắm, nhưng khi chúng ta đã muốn thì chúng ta nằng nặc đòi cho kỳ được. Những cái chúng ta muốn là:
1- Sức khỏe và sanh mạng, 2- Ăn, 3- Ngủ, 4- Tiền của, 5- Để tiếng lại đời sau, 6- Thỏa nhục dục (sexual gratification), 7- Con cái chúng ta được mọi sự đầy đủ, 8- Được người khác coi ta là quan trọng (A feeling of importance)
S. Freud, nhà bác học, phân tâm học Đức trứ danh nói rằng: – Hai thị dục căn bản của nhân loại là tình dục và thị dục huyễn ngã (the desire to be great, to be important)
Triết gia John Dewey nói: – Thị hiếu mạnh nhất của nhân loại là thị dục huyễn ngã. Xin các bạn nhớ kỹ câu: “Thị dục huyễn ngã”. Nghĩa nó vô cùng và bạn sẽ thường gặp nó trong cuốn sách này.
Bảy thị dục khác đều dễ thỏa mãn, duy có thị dục đó ít khi được thỏa lắm, tuy nó cũng khẩn cấp như ăn và ngủ.
Abraham Lincoln nói: “Ai cũng muốn được người ta khen mình”. Chúng ta đều khát những lời khen chân thành mà than ôi! ít khi người ta cho ta cái đó.
Những kẻ nào đã học được cái bí quyết làm thỏa mãn lòng đói khát lời khen đó, nó tuy kín đáo mà giày vò người ta, đâm rễ trong lòng người ta, thì kẻ ấy “nắm được mọi người trong tay mình” và được mọi người tôn trọng, sùng bái, nghe lời, “khi chết đi, kẻ đào huyệt chôn người đó cũng phải khóc người đó nữa”….] (Trích Đắc Nhân Tâm – Nguyễn Hiến Lê).
.

VÀI LỜI MINH TRIẾT CỦA LEV TOLSTOY

 

Sau đây là vài lời minh triết đáng suy ngẫm của Lev Tolstoy trích từ bộ sách Wise Thoughts For Every Day (Minh Triết Cho Mỗi Ngày) và A Calender of Wisdom (Lịch Minh Triết).

.
1.
Sự thiếu hiểu biết tự nó không có gì đáng nhục nhã và nguy hại cả. Không ai biết hết mọi thứ. Tuy nhiên, giả vờ rằng mình biết cái thật sự mình không biết mới vừa đáng nhục nhã và đáng nguy hại.
(Ignorance in itself is neither shameful nor harmful. Nobody can knows everything. But pretending that you know what you actually do not know is both shameful and harmful).

Không có gì xấu hổ hay tai hại khi bạn không biết một cái gì đó. Bạn nên biết ngượng và xấu hổ khi bạn làm ra vẻ biết cái mà mình thực sự không biết (1).
Không phải số lượng, mà chất lượng của kiến thức, mới là quan trọng. Bạn có thể biết rất nhiều, thế nhưng lại không biết những điều quan trọng nhất.
Thà đừng đọc một cuốn sách nào, hơn là đọc nhiều sách và tin tất cả chúng (2).
Bạn có thể là một người thông minh mà không cần đọc một cuốn sách nào, nhưng nếu bạn tin tất cả những gì được viết trong những cuốn sách, thì bạn có thể nhanh chóng trở thành một gã khờ.
………..
(1) Khổng Tử đã nói: “Biết thì biết là mình biết, không biết thì biết là mình không biết, vậy mới thật là biết”.
(2) Mạnh Tử cũng đã nói: “Tận tín thư, bất như vô thư”. (Tin hoàn toàn vào sách, thì thà đừng đọc sách). Trong thời đại hiện nay thì không chỉ có sách, mà còn có internet. Chúng ta cần phải tỉnh táo khi đọc các thông tin trên internet. Bởi vì, bên cạnh những thông tin chính xác, bổ ích, thì còn có rất nhiều “tin vịt”, và rất nhiều cái nhảm nhí, độc hại!
.
2
Người nào đặt trọn cuộc đời mình vào trong việc hiểu thế gian và mục đích của nó, sẽ không bao giờ có những tình huống tuyệt vọng. Y không cần một xã hội ồn ào; у có đủ công việc nội tại để làm. Y chỉ có một ưu tư độc nhất – thoát khỏi cái ác bên trong chính у và sống một cách hòa bình với tha nhân và với Thượng đế.
Bạn có thể có một cuộc sống tốt nếu bạn thường trực nghĩ về nó. Bạn nên phát triển khả năng này: Khả năng luôn làm điều thiện.
Hãy tìm kiếm chân lý, cho đến tận hơi thở cuối cùng của bạn. Thượng đế sẽ giúp bạn và đứng bên cạnh hỗ trợ bạn.
“Quy luật của cuộc sống không phải bao giờ cũng rõ ràng – ngay cả đối với hiền nhân. Nhưng nếu chúng ta nỗ lực, thì có thể hiểu được nó”- (Khổng Tử)
.
3.
Nếu những người nào đó bảo bạn đừng tìm kiếm chân lý trong mọi sự mà bạn làm, thì đừng quan tâm đến họ, bởi vì họ là kẻ thù của bạn. Họ bảo bạn điều này, là bởi vì họ không sống đời họ theo chân lý, và muốn những người khác cũng làm như vậy.
Những người không đang sống theo chân lý, sẽ tìm kiếm nhiều lời giải thích khác nhau, để chứng tỏ rằng đời họ là tốt, chứ không xấu.
Cuộc sống xung quanh bạn càng phức tạp, bạn càng cần trí tuệ để tìm ra những giải pháp.
“Chân lý sẽ là ánh sáng của bạn. Chân lý sẽ là nơi trú thân của bạn. Hãy tìm sự nương tựa chỉ trong chân lý”- (Minh triết Phật giáo)
Chân lý thì ngắn gọn. Sự gian dối nói nhiều lời.
.
Nguyên Lạc
……………….
Nguồn: Hàn Phi tử, Chiến Quốc Sách (Nguyễn Hiến Lê) How to win friends and influence people – Đắc Nhân Tâm (Dale Carnegie), Wise Thoughts For Every Day của Lev Tolstoy…

 

Đăng bởi nguyenlacthovan

Sinh tiền bất tận tôn trung tửu Tử hậu thùy kiêu mộ thượng bôi (Nguyễn Du)